Pages

Friday, 13 December 2013

ჩემი ბაბოს ბურჟოვიკა, მე და 'muffin'-ი

რატომ არის დღევანდელი 'muffin' ჩემი ბავშვობის დრონდელი 'ბურჟოვიკა' და  რა მსგავსებაა ბებიაჩემის გამომცხვარ სახლის ნამცხვარსა და სხვა მაღალი თრენდის კაფეში ნაყიდ ლურჯი კენრკას პატარა ნაჭერს შორის 


რამოდენიმე წელია ვცხოვრობ უცხოეთში. არასდროს მიფიქრია თუ ასე მომიწევდა, უბრალოდ ასე მოხდა. ცხოვრებას არ ვუჩივი, უფრო მეტიც თითქოს ყველაფერი კარგადაც მიდის. ახლახან დოქტორანტურაზეც ჩავაბარე, სამსახური გამოვიცვალე და მიუხედავად იმისა რომ დიდი ფულის პატრონი ვერ გავხდი, მაინც მიმაჩნია რომ ინტელექტუალურად კარგად მივდივარ.

ბევრი კარგი, ძალიან კარგი და არც თუ ისე კარგი ადამიანი შემხვდა ბოლო 17 წლის განმავლობაში - ეს ის დროა რაც მშობლიური სოფელი დავტოვე და ბედის საძიებლად ქალაქს გამაშურეს მშობლებმა. ამას იმიტომ კი არ ვამბობ რომ ვინმემ რაიმე ძალით შემომახვია თავს, არამედ პირიქით მინდა მადლობა გადავუხადო ყველას ვინც ამაში ხელი მომიმართა, პირველ ყოვლისა კი ჩემს ბუნჩულა და გემრიელ მშობლებს რომლებიც სიყვარულის უცნაური ფორმების გამოხატვით მუდამ მაგრძნობინებენ რომ ჩემთან არიან.

რა შუაშია ახლა ეს 'ბურჟოვიკასთან'? იკითხავთ და მართალიც იქნებით. ბავშობა დედოფლისწყაროს სოფელ ჯაფარიძეში მაქვს გატარებული. მიუხედავად იმისა რომ მთელი 17 წლიდან ბავშვობისა მანდ 2/3 გავატარე არასდროს ვფიქრობდი რომ აქ მყარად ვარ - მუდამ მიმაჩნდა რომ იქ არ ვეკუთვნოდი. თუმცა პრობლემა იმაში არის რომ არც იქ ვეკუთვნოდი სადაც სკოლაში ვსწავლობდი სიღნაღის რაიონის სოფელში - ქვემო მაჩხაანში, არა მარტო იმიტომ რომ ძალიან ცოტა მეგობარი მყავდა არამედ იმიტომაც რომ უბრალოდ იქ არაფერი იყო ჩემი...

ხოდა ასე, ჯაფარიძის ორღობეებში ზოგჯერ სირბილის შემდეგ სახლში დაბრუნებისას ბებია დაგვახვედრებდა 'ბურჟავიკას' რომელიც იმდენად ტკბილი და გემრიელი იყო რომ მისი გემო რთული დასავიწყებელი იქნებოდა მრავალი წლის შემდეგ...

მრავალი წლის შემდეგ როდესაც კვლავაც ახლობლების გარეშე ვიქნებოდი, სრულიად უცხო გარემოში მეგობრების, ოჯახის გარეშე  და როდესაც კვლავაც მექნებოდა განცდა რომ იქ არ ვეკუთვნი - მე ვიპოვიდი 'ბურჟოვიკას' 'muffin'-ის სახით რომელიც გახდებოდა ჩემი მეგობარი და გამახსენებდა ბურჟოვიკას წლებს - რომელიც მთელი ბავშობა გაგრძელდა.

ბაბომ როგორც ბებიას ქიზიყში ეძახიან, ადრეულ წლებში მასწავლა ბურჟოვიკას გაკეთება და უფრო მეტიც 1990 წლებში როდესაც საშინელი გაჭირვების ფონზე რთული იყო ბავშვებისათვის სხვა უფრო ძვირადღირებული ტკბილეულის გაკეთება, 'ბურჟოვიკა' ასრულდებდა ყველაზე გემრიელის და სანუკვარის როლს. ბევრი ახალი წელი იქნებოდა 'ბურჟოვიკათი' თანმდევი და არა მხოლოდ ჩემი ბაბო იქნებოდა მისი გაკეთების მასტერი, არამედ მრავალი მისი ასაკის სხვა ბაბოები რომლებიც აგრეთვე თავინთი შვილიშვილების გახარებას შეეცდებოდნენ.

ბურჟოვიკას გაკეთება არ იყო რთული და ახლა როდესაც მივირთმევ ე.წ. თრენდის ლურჯ კენკრას სანუკვარ ტკბილეულს, მახსენდება, რომ ბაბო სპეციალურ ფორმაში სვამდა ხოლმე ამ უზარმაზარ მასას. შემდეგ იჭრებოდა იგი. მრგვალი ფორმის იყო, დაახლოებით ისეთი, სამაშველო რგოლები რომ არის.

კვერცხი, ფქვილი, ცოტა შაქარი (ბევრი არ შეიძლებოდა, მუდამ შაქრის დეფიციტი იყო, ან არ იყო მაგრამ მისი ყიდვა იყო ძვირი. არც თაფლი შეიძლებოდა) ზეთი მზესუმზირის, სოდა აგრეთვე. ხო, მარილიც აუცილებლად; ბაბო მარილის გარეშე არ გამოაცხობდა ნამცხვარს, ამობდა სხვანაირ გემოს აძლევსო.

მგონი სულ ეს იყო - მერე კიდევ ხილს დაამატებდი თუ ძალიან გინდოდა...

ეს რეცეპტი არაა, ვიცი რაღაცეები გამომრჩა აქ ალბათ - ბაბოც სულ ასე ამბობდა, არ მანდობდა, შენ მარტოს როგორ განდობ-ო ამბობდა, ხან ეს გავიწყდება, ხან ისო...

საწყალი ჩემი ბებო, ამიტომაც გამაგზავნა ნამცხვრების სკოლაში ერთ ზაფხულს.

ჩემგან მაინც არ გამოვიდა მცხობელი. თუმცა ჩემი საყვარელი ბაბუკის 'ბურჟოვიკა' სულ ჩემთან დარჩა - და ყველა ნამცხვარს ჯობია რომელიც მინახავს აქამდე. მას ჩემი ბებოს გემო აქვს, მისი ხელების მოძრაობას ვხედავ მასში და მასთან მონატრებას მიქარვებს.

აი ასე, მე და 'muffin' ვმეგობრობთ - დღეს. იგი ჩემი ბავშობაა, რომელიც ასე სწრაფად გაფრინდა, ბებო წაიყვანა და ბურჟოვიკაც გააქრო.

ეს ჩემი ბაბოს, ბურჟოვიკას, 'muffin' - ის ისტორიაა 25 წლის შემდეგ.

Friday, 18 October 2013

ნარკოპოლიტიკა და ქალის უფლებები გაეროს პროგრამაში

ბლოგ პოსტის ამონარიდი ჰუფინგტონ პოსტში გამოქვეყნებული სტატიიდან. სტატია ხელმისაწვდომია მხოლოდ ინგლისურ ენაზე.

სტატია ეხება გაეროს ქალთა უფლებების დაცვის კომიტეტის მიერ ორგანიზებულ სესიას ნარკოპოლიტიკასა და ქალთა უფლებებზე სადაც წარმოდგენილ იქნენ მიშელ კაზაჩკინ გაეროს სპეციალური ელჩი აივ ინფექციის და ნარკო პოლიტიკის საკითხებზე და აგრეთვე ქალი მომხმარებელი რუსეთის ფედერაციიდან რომელმაც ისაუბრა იმ სიძნელეებზე რასაც იგი და მისი თემი განიცდიან არსებული ნარკოპოლიტიკის წნეხის ქვეშ.

Monday, 13 August 2012

ყველაზე უარესი უარესებს შორის? – არის კი ადამიანის უფლებები საყოველთაო?!



რამოდენიმე კვირის წინ მივლინებით საკუთარ ქვეყანაში ჩასვლა და კვლევაზე მუშაობა მომიწია. ამ პერიოდის განმავლობაში შევხვდი ძალიან ბევრ მოღვაწეს ადამიანის უფლებების, სამედიცინო და სისხლის სამართლის სფეროში. ბევრი მათგანისათვის ადამიანის უფლებები პროფესიად ქცეულა - იმდენად ღრმა პროფესიად - ადამიანებს რომ ვერ ამჩნევენ ირგვლივ; ბევრისათვის ეს ყველაფერი იმდენად პირადულია, რომ ემოციის გარეშე ვერ ლაპარაკობს; ბევრისთვისაც ადამიანის უფლებები შაბლონურ განცხადებებად რჩება, რითაც საერთაშორისო ორგანიზაციებს და ‘დიდ ბიძიებს’ - ფულიანი ჯიბეები კარგად რომ აქვთ გამოტენილი - თავს აწონებენ და ქვეყანაში დემოკრატიის განვითარებაზე ლეგენდებს უყვებიან, რათა კიდევ უფრო მეტი დაფინანსება მიიღონ ისეთი ფულის მკეთებელი მანქანებიდან როგორიცაა ევროპის კავშირი, ან ამერიკის შეერთებული შტატები.

დახმარება, ფოკუს ჯგუფის საორგანიზაციო საკითხების მოსაგვარებლად, თვით-მოქმედ ორგანიზაცია ახალ ვექტორს ვთხოვე. ეს ახლად დაფუძნებული ჯგუფი შედგება ყოფილი ან აქტიური ნარკოტიკულ ნივთიერებებზე დამოკიდებული პირებისაგან, სადაც ერთმანეთს თავად ეხმარებიან, როგორც ფსიქოლოგიურად, ასევე სოციალურად, ემოციურად და ხშირად ეკონომიურადაც.

შეხვედრისას ფოკუს ჯგუფში შევეცადე ამეხსნა ვიზიტის და საერთოდ კვლევის მიზანი, თუმცა კომენტარმა, რომელიც ჯგუფის მონაწილემ გააკეთა საუბრის დასაწყისშივე, სრულებით შეცვალა ის შეხედულება რაც კი შეიძლება მანამადე ყოფილიყო ჩამოყალიბებული. ‘ადამიანის უფლებები არ არის ყველასათვის. ეს თქვენთვის, მისთვის, სხვისთვის არის შექმნილი რათა გაგიადვილდეთ ცხოვრება. ჩვენ (ნარკოტიკულ საშუალებებზე დამოკიდებული ადამიანები) არა მარტო არ ვსარგებლობთ და/ან გვაქვს ადამიანის უფლებები, არამედ საზოგადოების ნაწილად არ ვართ მიჩნეული’. წამიერად დავიბენი და ის პათოსი, რაც როგორც წესი ინტერვიუს ჩატარებისას მაქვს ხოლმე მოპასუხის გასამხნევებლად უეცრად გაქრა. ყოველგვარი ცოდნა, რომელსაც მსგავსს სიტუაციებში ვიყენებ გაუფასურდა და სრულიად უსუსურ არსებად ვიქეცი, ჩემმა სტატუსმაც აზრი დაკარგა....

ეს არ იყო ისე, უბრალოდ ნათქვამი სიტყვები; ეს იყო გულის სიღრმიდან ტკივილის, წლების განმავლობაში დაგროვილი რეპრესიის, დამცირების, შეურაცხყოფისა და კიდევ მრავალი ნეგატიური განცდების ამოძახილი ერთად.

მდგომარეობა ერთ-ერთმა დამსწრემ განმუხტა...

მივხვდი, აქ მსგავსი განცდები უცხო არ არის... აქ ყველა ყველას ტკივილს განიცდის და ყველა ყველას უთანაგრძნობს. აქ ყველა ერთნაირია და თანასწორობასაც კარგად უპოვია საკუთარი ნიშა. აქ შესაძლებელია ადამიანის უფლებებზე საუბარი ისე, თითქოს ჩაკეტილ სისტემაში გვიწევს მუშაობა და კედლებს იქით სხვა სამყაროა.

კედლებს იქით სხვა სამყაროა...

ახალ ვექტორში ყველა ერთი ოჯახის წევრია. აქ როგორც ქალებს, ასევე კაცებს თავისი როლი და ფუნქცია აკისრიათ. კაცებს – მტკიცე და მკაცრ თემებზე უწევთ საუბარი; ქალებს – ყავაზე და ტკბილეულზე უწევთ იმის გახსენება თუ როდის და როგორ გახდნენ პოლიციის ძალადობის მსხვერპლნი და როგორი იყო მათი ცხოვრება ციხის კედლებს მიღმა ნარკო-დამოკიდებულების მდგომარეობაში.

‘მაშინ ამხანაგები იყვნენ, ახლა ბატონები არიან, თუმცა ბატონებმა არ იციან რომ თავად ამხანაგებიც არ იქცეოდნენ ისე მდაბიოდ როგორც თავად იქცევიან’ – ამბობს ჟანა და საოცარი მზერით ჩახრის თავს – ჟანას ინტელექტი და თავისუფალი ბუნება ბევრს შეშურდება კედლებს  გაღმა და გამოღმა.

მიუხედავად სახელმწიფოს მიერ აშკარა აგრესიისა ამ ჯგუფის მიმართ, ერთმანეთის გატანა და დახმარება თითქოს ბუნებრივ რეფლექციად ქცეულა ვექტორში. ერთმანეთის გამხნევება, სწავლება და საზოგადოებრივ საწყისებზე აქტიურობა, აქ არ არის სამუშაო სადაც პროფესიონალი კოლექტივია დაქირავებული საქმის საკეთებლად, არამედ ეს მოთხოვნილებაა, სავალდებულო და ყოველდღიური საქმეა, საკუთარი და მეგობრების უფლებების, ხშირად სიცოცხლის დასაცავად და სოციალური სამართლიანობის მისაღწევად - საზოგადოებაში სადაც ცხოვრება თავადაც უწევთ.


გამომშვიდობებისას საოცარი სითბოთი მაცილებს ყველა. იმედი და მომავლის რწმენა მათ თვალებშია აციმციმებული. 

მათთან ერთად მეც მიჩნდება რწმენა. რწმენა იმისა, რომ ადამიანის უფლებები არის საყოველთაო (იმის მიუხედავად რომ ყოველდღიურად საპირისპიროსთან მიწევს ბრძოლა)... რომ ადამიანის უფლებების, როგორც კონცეფციის ჩამოყალიბებისას საზოგადოებასა თუ სახელმწიფოთა შორის ორგანოებში,  გრადაცია ადამიანებისა ნარკო-დამოკიდებულების მქონეებად, კრიმინალებად, შავებად, თეთრებად, ან სქესის მიხედვითნ არ ხდებოდა. 

ყველა განურჩევლად სტატუსისა, სქსისა, განათლების დონისა და ა.შ. ერთად იმსახურებს სახელმწიფოს და საზოგადოების ემპათიას, დაცვას და კეთილგანწყობას. 

10 აგვისტო, 2012 წელი

Friday, 29 June 2012

ეკა გაეროში ნარკომანიის თემაზე

გამოვლა გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭოში, თემაზე: ნარკომანია, ქალთა უფლებები, განვითარების უფლება,  გაეროს დღე ნარკომანიის წინააღმდეგ და გენერალური ასამბლეა:


http://www.unmultimedia.org/tv/webcast/2012/06/ihra-gd-thematic-reports-of-the-sg-and-hc-cont-18th-meeting.html

Wednesday, 6 June 2012

დისკუსია ეკა იაკობიშვილთან სტეფანია მოროზინის მიერ



საკითხები:

1. შემაშფოთებელი სტატისტიკა სასჯელაღსრულების ადგილებში მყოფი ქალებისა ნარკო დანაშაულების ბრალდებით ევროპისა და შუა აზიის ქვეყნებში (51 ქვეყანა სულ კვლევის მიხედვით);

2. ქალი დამნაშავეები და გენდერული უთანასწორობა/თანასწორობა ევროპისა და შუა აზიის ქვეყნებში;

3. ნარკო პოლიტიკა, სისხლის სამართლის პოლიტიკა და ქალები ევროპისა და შუა აზიის ქვეყნებში;

ინტერვიუ ხელმისაწვდომია ინგლისურ ენაზე:

იხილეთ აგრეთვე ქვემოთ მოცემული ტექსტი:


A discussion with Eka Iakobishvili from Harm Reduction International


Sunday, 15 April 2012

სიტყვის თავისუფლება რუსეთის ფედერაციის ჯანდაცვის სისტემაში: როგორ წყვეტს სახელმწიფო ჩვენთვის საკითხებს იმაზე თუ რა უნდა ვიცოდეთ

სტატია გამოქვეყნდა ჰუფინგტონ პოსტში, მასზე იმუშავეს ეკა იაკობიშვილმა და კლაუდია სტოიჩესკუმ, ორივე ორგანიზაცია ზიანის შემცირების საერთაშორისო ასოციაციის თანამშრომლები არიან.



სტატია მხოლოდ ხელმისაწვდომია ინგლისურ ენაზე:


Russia's Free Speech and Public Health Crackdown by   - http://www.huffingtonpost.com/eka-iakobishvili/russias-free-speech-and-p_b_1265805.html


Vladimir Putin wrote a recent column praising the potential for "internet-based democracy". But the Russian government adopts rules allowing for websites to be shut down on a whim, and has used those rules to close down HIV prevention sites.

He talked about free medical care being one of the priorities of Russian citizens. But that care denied to millions of Russian people.

While Prime Minister Putin spoke glowingly of digital democracy, his anti-drugs agency is censoring websites for writing about WHO essential medicine.

"[It's over] methadone, plain and simple" said Anya Sarang, President of the Andrey Rylkov Foundation, which had its website shut down over the weekend.

The government's anti-drugs agency, FSKN Moscow Department demanded that the Andrey Rylkov Foundation's service provider block their website, utilizing new rules adopted last year. The notification states it was due to "placement of materials which propagandize (advertise) the use of drugs, information about distribution, purchasing of drugs and inciting the use of drugs"

What the Foundation was doing was spreading the word about basic HIV prevention measures and commenting on the Russian government's policies.

Amidst pro-democracy protests, the Russian authorities have taken what is an ongoing assault on HIV prevention to the next level by moving to silence public health advocates whose only infraction has been to spread life-saving information online and to criticize the government for its own failures.

Russia is home to one of the biggest populations of injecting drug users, and one of the fastest growing HIV epidemics in the world. It is estimated that there are just under two million injecting drug users in Russia. In some regions, more than 80 percent of people living with HIV in the country contracted the virus through injecting with contaminated equipment.

According to the World Health Organization, methadone is an essential medicine, for treating heroin dependence and for preventing HIV transmission by reducing the practice of injecting. Multiple scientific studies back this up.

But the Russian government's 'zero tolerance' approach to illicit drugs is well known and has resulted in the outright denial of methadone (or 'opioid substitution therapy'). It is illegal in Russia.

The net result of these policies is a massive increase in the number of people living with HIV in the country over the last decade.
According to UNAIDS, "In Eastern Europe and Central Asia, there was a 250% increase in the number of people living with HIV from 2001 to 2010. The Russian Federation and Ukraine account for almost 90% of the Eastern Europe and Central Asia region's epidemic. Injecting drug use remains the leading cause of HIV infection in this region".

"People all over the world take this medication for granted" says Sarang, "but here in Russia it's central to our struggle against HIV and it's banned. Now, even our speaking about it seems to be banned."

This is not the first time Russia has attempted to censor civil society voices for public health. At the UN General Assembly talk on HIV last March the Russian delegation tried to stop a Ukrainian drug user from speaking about HIV prevention. Fortunately, others were not happy with such censorship and the effort failed.

"The right to information is essential to realizing the right to health," said Agnes Callamard, Executive Director of ARTICLE 19, in a statement. "A government agency such as Federal Drug Control Service should not have the ability to ban websites at the whim of a bureaucrat. This is particularly so when considering the impact of censoring discussions relating to drug addiction or HIV/AIDS."

For years, human rights advocates like the Andrey Rylkov Foundation have argued that Russia's colossal failure to provide vital services is a breach of its obligation under international law to respect, protect and fulfill the right to health. The government's latest crackdown against public health activists has turned the matter into an issue of freedom of expression.

Mr. Putin says that democracy needs "efficient channels for dialogue... communication and feedback," while the government's actions silence people fighting to raise issues the government is refusing to face. This silences the spread of information. It silences the democratic process.